Ken je de werking van een gasveer?

Gasveren zijn praktisch overal om ons heen. Wanneer je de achterklep van je auto opent bijvoorbeeld is het een gasveer die zorgt voor het langzame openklappen. De gasveer onder je bureaustoel zorgt ervoor dat de zithoogte soepel naar boven en naar beneden bijstelt. Ook in de industrie vindt de gasveer tal van toepassingen, zoals bij het openen en sluiten van luiken en deuren.

Hoe werkt een gasveer?

Een typische gasveer heeft een langwerpige buisvorm en bestaat uit een cilinder met zuiger. Deze cilinder is met stikstofgas gevuld. De zuiger van de gasveer is dusdanig op de cilinder aangesloten dat het gas niet kan ontsnappen. Wordt deze zuiger dan ook verder in de cilinder geduwd, dan komt het gas binnenin onder een hogere druk te staan. Wordt de zuiger verder naar achteren geschoven, dan krijgt het gas juist meer de ruimte.

Verschillende soorten gasveren

Gasdrukveer

Wanneer een gasdrukveer wordt dichtgeduwd wordt het gas in de veer samengeperst. Aangezien het steeds moeilijker wordt om de zuiger verder in de veer te duwen naarmate het gas dichter op elkaar gepakt zit, geeft dit een dempende werking. Hierdoor sluit de achterdeur van een auto bijvoorbeeld niet met een harde klap wanneer je deze laat vallen. Wordt de veer losgelaten, dan krijgt het gas de ruimte om weer uit te zetten. Dit uitzettende gas duwt de cilinder weer omhoog en geeft zo een duwende werking.

Gastrekveer

Waar gasdrukveren kracht geven bij het uitschuiven, geeft een gastrekveer juist kracht bij het inschuiven. Gastrekveren doen dit doordat de zuigerstang door de met gas gevulde cilinder heen loopt, en is verbonden met een achterkant die de met gas gevulde ruimte afdicht. Trek je deze achterkant dus richting de voorkant van de veer, dan komt het gas klem te zitten in een steeds krappere ruimte. Laat je de zuiger los, dan drukt het gas de achterkant van de zuiger terug naar achteren.

Blokkeerbare gasveren

De standaard gasveer zet bij het loslaten of induwen helemaal uit. Sommige gasveren kun je echter blokkeren, waarbij de veer enkel tot een bepaald punt kracht levert. Bureaustoelen bijvoorbeeld bevatten een gasveer die blokkeerbaar is, waardoor je de stoel op elke gewenste hoogte in kunt stellen.

Welke gasveer heb je nodig?

De juiste trek- of duwkracht

Een belangrijk aspect van je nieuwe gasveer is de trek- of duwkracht ervan. De kracht die een gasveervrijgeeft wordt uitgedrukt in Newton, vaak afgekort als ‘N’. Als vuistregel kun je stellen dat per kilogram die verplaatst moet worden ongeveer 10 Newton aan kracht nodig is. Heb je dus een deur van 40 kg, dan heb je een gasveer nodig met een kracht rond de 400 Newton.

Passende maat

Uiteraard moet je gasveer wel passen op de plek die je voor ogen hebt. De lengte van een gasveer wordt vaak op twee manieren aangegeven. Allereerst is er de lengte van de zuigerstang zonder dat de cilinder daarbij is meegerekend. Deze lengte wordt ook wel slaglengte genoemd, en is in de praktijk vaak grofweg gelijk aan de totale lengte van de veer in ingeschoven toestand. Achter deze slaglengte wordt vaak de maximale lengte van de veer gegeven in uitgeschoven toestand.